Τι είναι ο καρκίνος;
- Ο καρκίνος είναι μια ασθένεια των κυττάρων του σώματος, η οποία μπορεί να προσβάλλει κάθε ιστό και όργανο. Υπάρχουν περισσότερα από 200 διαφορετικά είδη καρκίνου,που έχουν όμως 2 κοινά χαρακτηριστικά στοιχεία: την απεριόριστη αύξηση των κυττάρων και τις δυσλειτουργίες τις οποίες προξενεί αυτή. Φυσιολογικά, τα κύτταρα αναπτύσσονται με έναν συγκεκριμένο ρυθμό έτσι ώστε να αντικαθιστούν αυτά που πεθαίνουν. Σε αρκετές όμως περιπτώσεις ο οργανισμός μπορεί να παράγει περισσότερα κύτταρα από εκείνα που πραγματικά χρειάζεται. Η συγκέντρωση αυτών των παραπάνω κυττάρων έχει σαν αποτέλεσμα την δημιουργία όγκων. Οι περισσότεροι από αυτούς είναι συνήθως καλοήθεις. Για να γίνει ένας όγκος επικίνδυνος πρέπει τα κύτταρα που τον αποτελούν να εισβάλλουν σε ιστούς και να μεταφερθούν σε άλλα μέρη του σώματος, κάτι που λέγεται μετάσταση.
Ποια είναι τα συμπτώματα του καρκίνου;
- Τα συμπτώματα εξαρτώνται από το είδος του καρκίνου και το που βρίσκεται.
Για παράδειγμα ο καρκίνος του πνεύμονα και των αναπνευστικών οδών, κάνει συριγμό ή δυσκολία στην αναπνοή, χρόνιο βήχα ή πόνο στο στήθος. Άλλα συμπτώματα είναι συχνοί πυρετοί ή λοιμώξεις, δυσκολία στην κατάποση, διόγκωση των λεμφαδένων ή εξογκώματα στο λαιμό, τις μασχάλες ή τη βουβωνική χώρα, αδυναμία ή κόπωση, φούσκωμα στην κοιλιά, αίσθημα κορεσμού ή ανορεξία, αιμορραγία από το ορθό ή αίμα στα κόπρανα, στομαχικές διαταραχές ή στομαχόπονος, μια πληγή που δεν επουλώνεται ή αιμορραγεί εύκολα,απώλεια βάρους κλπ
Ποια είναι τα πιο συχνά είδη καρκίνου;
- Εξαρτάται από το φύλο και την ηλικία. Για παράδειγμα στα παιδιά είναι η λευχαιμία,οι εγκεφαλικοί όγκοι,τα λεμφώματα,το νευροβλάστωμα,το οστεοσάρκωμα. Στους άντρες είναι ο καρκίνος του πνεύμονα και του προστάτη. Στις γυναίκες είναι του μαστού,του τραχήλου της μήτρας, του πνεύμονα κα.
Υπάρχουν είδη καρκίνου που μπορούν να αποφευχθούν μέσω προλήψεων;
- Η πρόληψη εφαρμόζεται για όλα τα είδη καρκίνου. Για παράδειγμα η σωστή διατροφή,η αποφυγή του καπνίσματος,η συνετή χρήση ηλεκτρονικών συσκευών,η αποφυγή της έκθεσης στον ήλιο,η σωματική άσκηση καθώς και ο εμβολιασμός με τα εμβόλια που υπάρχουν για κάποιες μορφές είναι παράγοντες που δρούν στη κατεύθυνση της πρόληψης.
Πως αντιμετωπίζεται ο καρκίνος; Ποιοι μέθοδοι ακολουθούνται;
- Τα όπλα κατά του καρκίνου είναι τρία.Η χημειοθεραπεία,η χειρουργική και η ακτινοθεραπεία,μόνα τους η σε συνδιασμό.
Ποιες είναι οι παρενέργειες των θεραπειών του καρκίνου;
- Υπάρχουν άμεσες και απώτερες.Στίς άμεσες να αναφέρουμε τις αλλεργίες,τις αναγούλες,εμέτους,εξανθήματα κα και στις απώτερες την ανοσοκαταστολή με πυρετό,λοιμώξεις,στοματίτιδες,ενδοκρινολογικά,καρδιολογικά και νευρολογικά προβλήματα,στείρωση ,ακόμα και δεύτερος καρκίνος.
Ποιοι είναι οι νέοι μέθοδοι που σήμερα βρίσκονται σε πειραματικό στάδιο; Υπάρχουν νέες εξελίξεις στο θέμα αυτό;
- Οι επιστήμονες ερευνούν συνεχώς για την πιο αποτελεσματικη αντιμετώπιση του καρκίνου.Καινουργια φάρμακα αλλά και διαφοροποιητικοί παράγοντες,μονοκλονικά αντισώματα,στοχευμένες θεραπείες καθώς και η μηχανική του DNA στις μεταμοσχεύσεις,κάτι που χρησιμοποιήθηκε πρόσφατα στην Αγγλία είναι μερικές αρκετά υποσχόμενες νέες θεραπείες.
Πιστεύετε ότι υπάρχει πιθανότητα να βρεθεί θεραπεία για τον καρκίνο;
- Ναι πιστεύω ότι με την καλύτερη κατανόηση του καρκίνου και τις έρευνες θα βρεθεί κάποια στιγμή η απόλυτη θεραπεία.
Αυξήθηκε ο κόσμος που έχει αυτή την ασθένεια;
- Στα παιδιά η συχνότητα είναι περίπου η ίδια ,αλλά στους ενήλικες έχει αυξηθεί σε ανησυχητικά επίπεδα.Μελέτη από το Ηνωμένο Βασίλειο του Ιανουαρίου 2015 ανεβάζει την συχνότητα στο 1 στους 3 ενήλικες να πάθουν καρκίνο κατά τη διάρκεια της ζωής τους.
Πως οι καθημερινές συνήθειες κάποιων ατόμων τους οδηγούν στο να πάθουν καρκίνο;
- Η καθιστική ζωή,το κάπνισμα,η εκθεση στον ήλιο και στην ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία η κακή διατροφή δρούν προς τη κατεύθυνση δημιουργίας καρκίνου η τουλάχιστον βοηθούν σε αυτό.
Είναι κληρονομικό;
- Υπάρχουν μορφές καρκίνου που έχουν κληρονομική επιβάρυνση. Οχι όμως ολες.
Ποιες εργαστηριακές εξετάσεις χρησιμοποιούνται για την διάγνωση του καρκίνου;
- Αυτό εξαρτάται από το είδος που έχουμε μπροστά μας. Γινονται όμως απεικονιστικές εξετάσεις (απλή ακτινογραφία, αξονική η μαγνητική, υπέρηχοι), εξετάσεις αίματος, ούρων, ασκιτικού υγρού κα,ανάλογα με την περίπτωση
Πως γίνεται η διάγνωση;
- Με τις διάφορες εξετάσεις που αναφέραμε πιο πάνω
Το ποσοστό επιτυχίας των θεραπειών είναι μικρό ή μεγάλο;
- Στα παιδιά η πρόγνωση είναι πολύ καλή και φτάνει γενικά στο 80% επιτυχία. Στους ενήλικες η επιτυχία είναι πολύ χαμηλότερη.
Κάποιος που πάσχει από καρκίνο πρέπει να ακολουθεί συγκεκριμένη διατροφή;
- Πρέπει να αποφεύγει τα τρόφιμα με μεγάλο μικροβιακό φορτίο και μύκητες κατά την διάρκεια της χημειοθεραπείας.
Τι πρέπει να προσέχει κάποιος μετά την θεραπεία;
- Τίποτα συγκεκριμένο παρά μόνο να ελέγχεται από το γιατρό του περιοδικά για την καλή λειτουργία όλων των οργάνων του σώματος του.
Ass Prof Dr med Νίκος Μακρίδης MD,PhD
Ειδικός Παιδίατρος
Διδάκτωρ πανεπιστημίου Βιέννης-Αυστρίας
Επίκουρος Καθηγητής Παιδιατρικής,Παιδιατρικής αιματολογίας,Παιδιατρικής ογκολογίας St. George’s University of London Medical School, Πανεπιστήμιο Λευκωσίας
drmakrides@cablenet.com.cy