Νεογνά και μικρά παιδιά είναι περίεργα για το περιβάλλον τους. Η παιδική ηλικία οδηγεί σε σοβαρά προβλήματα εισρόφησης και κατάποσης ξένου σώματος (FBs).
Περισσότερο από 70% αυτών των περιπτώσεων περιλαμβάνει παιδιά μικρότερα από την ηλικία 6 χρόνων.
Παγίδευση ξένου σώματος οδηγεί σε λοίμωξη, απόφραξη, διάβρωση, σχηματισμό συριγγίων, αιμορραγία, και τραυματισμό νεύρων. Το FBs μπορεί να εκδηλωθεί με δευτεροπαθή σημεία όπως ωταλγία, ρινίτιδα, νευρολογική δυσλειτουργία, η ακόμη και κακοποίηση ανηλίκου.
Προδιαθεσικοί παράγοντες περιλαμβάνουν το άρρεν φύλο , διαταραχές κατάποσης, έλλειψη γομφίων πριν από την ηλικία των 4 ετών, νευρολογικές διαταραχές, ανατομικές ή λειτουργικές οισοφαγικές διαταραχές.
Υποψία για κακοποίηση ανηλίκου
Τα συμπτώματα μπορεί να είναι ήπια ή ακόμα και να εκδηλωθουν σε 40% εως 60% των ασθενών.
Περίπου 75% των περιστατικών με εισρόφηση αφορά παιδιά νεώτερα των 3 ετών. Τα αγόρια υπερέχουν δύο φορές περισσότερο από τα κορίτσια.
Παιδιά ηλικίας 3 ετών τοποθετούν αντικείμενα στο στόμα τους και έχουν ανώριμο συντονισμό κατάποσης.
Τα περισσότερα FBs είναι αρκετά μικρά για να περάσουν μέσω του λάρυγγα και εισάγονται στην τραχεία. Το στενότερο σημείο των αεροφόρων οδών του παιδιού είναι ο κρικοειδής χόνδρος .
Στην πλειοψηφία των περιπτώσεων, το ξένο σώμα θα περάσει εύκολα μέσω της τραχείας και θα φτάσει στους κύριους ή δευτερογενείς βρόγχους.
Συχνότερα στο δεξιό βρόγχο λόγω της μεγαλύτερης διαμέτρου του, μια μικρότερη γωνία απόκλισης και μεγαλύτερη ροή αέρα στο πνεύμονα.
Ο πιο σοβαρός παράγοντας στην αξιολόγηση ενός παιδιού με κατάποση ξένου σώματος είναι το ιστορικό.
Παράγοντες στα μικρά παιδιά
- Ηλικία μικρότερη των 3 ετών
- Άρρεν φυλο
- Παιχνίδι με αντικείμενα που βάζουν στο στόμα τους
- Απουσία γομφίων
- Ανώριμη κατάποση
- Εξερεύνηση του περιβάλλοντός τους με το στόμα
- Ανεπαρκής έλεγχος του λαρυγγικού σφιγκτήρα
Κλινικά συμπτώματα που αναπτύσσονται σε έναν προηγουμένως ασυμπτωματικό ασθενή περιλαμβανουν επίμονο βήχα, αιμοπτυση, πυρετό, δυσφορία, και αναπνευστικό συριγμό.
Τα κλινικά συμπτώματα και η ακτινογραφική αξιολόγηση είναι ουσιαστικά για την έγκαιρη διάγνωση και τη θεραπεία.
Η ακτινογραφική εξέταση περιλαμβανει προσθιοπίσθιες και πλάγιες λήψεις του τραχήλου σε έκταση και του θώρακα σε εισπνοή και σε εκπνοή για το ενδεχόμενο βαλβιδικού μηχανισμού.
Για την αξιολόγηση του ασθενή που δεν μπορεί να συνεργαστεί με ακτινογραφία εισπνοής και εκπνοής λαμβάνονται ακτινογραφίες αριστερές και δεξιές decubitus.
Το 56% των ασθενών έχουν μια φυσιολογική ακτινογραφία θώρακος.
Μετατόπιση μεσοθωρακίου (55%), πνευμονία (26%), ατελεκτασία (18%), ακτινοσκιερό αντικείμενο (3%). Η οριστική διαγνωστική αξιολόγηση παραμένει να γίνεται με τη βρογχοσκόπηση.
Αυτόματος αερισμός, με αρνητική ενδοθωρακική πίεση είναι η ενδεικνυόμενη τεχνική. Ο αερισμός θετικής πίεσης αποφεύγεται επειδή μπορεί να ωθήσει το ξένο σώμα περιφερικότερα.
Η ενδοσκοπική αφαίρεση του FBs από τα παιδιά απαιτεί ένα ευγενές, πεπειραμένο χέρι.
Το άκαμπτο βρογχοσκόπιο είναι το αρχικό όργανο για την αξιολόγηση του τραχειοβρογχικού δέντρου για ένα ξένο σωμα.
Το μήκος και η διάμετρος του ενδοσκοπίου αποφασιζονται αναλογα με την ηλικία και το μέγεθος του ασθενή.
Οι αιτίες της ανεπιτυχούς αφαίρεσης είναι η απειρία, ένα ξένο σώμα που καλύπτεται από κοκκιωματώδη ιστό, και ανεπαρκής εξοπλισμός. Πολλοί ενδοσκόποι προτείνουν τη χρήση ενός καθετήρα Fogarty για την αφαίρεση του ξένου σώματος.
Το οίδημα λάρυγγα ανταποκρίνεται καλά στην εισπνεόμενη επινεφρίνη και στα ενδοφλέβια κορτικοστεροειδή.
Αρνητικά αποτελέσματα βρογχοσκόπησης παρατηρούνται σε 10% έως 15% των περιστατικών.
ΞΕΝΑ ΣΩΜΑΤΑ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ
Το στενότερο σημείο είναι ο κρικοφαρυγγικός μυς . Τον οισοφάγο στενεύουν το αορτικό τόξο και το διάφραγμα, περιοχές όπου το FBs θα ενσφηνωθεί.
Μόλις περάσουν τον κρικοφαρυγγικό μυ, θα περάσουν στο στομάχι. Συγγενείς και επίκτητες οισοφαγικές ανωμαλίες μπορούν να συμβάλουν στην ενσφήνωση ξένου σώματος στον οισοφάγο. Η μέση και η τρίτη μοίρα του οισοφάγου παρουσιάζουν ανώμαλη κινητικότητα σε ασθενείς με ατρησία οισοφάγου.
Η ενσφήνωση μπορεί να γίνει σε αγγειακό δακτυλιο, έκτοπους σιελογόνους αδένες, χόνδρινα υπολείμματα, μάζα μεσοθωρακίου, αχαλασία, διαπλασιασμό.
Στις περισσότερες περιπτώσεις το επίπεδο ενσφήνωσης, είναι στον κρικοφαρυγγικό μυ ή στο αορτικό τόξο.
Οι ασθενείς είναι συνήθως ηλικίας μεταξύ 18 και 48 μηνών.
Η κατάποση των μικρών μπαταριών δημιουργεί ένα διαφορετικό σύνολο προβλημάτων. Οι μπαταρίες έχουν βρεθεί σε λιγότερο από 2% των περιστατικών. Τα συμπτώματα είναι άμεσο έγκαυμα, νέκρωση από πίεση, νέκρωση ιστού από ηλεκτρική εκφόρτωση, και απελευθέρωση τοξινών (δηλητηρίαση υδραργύρου).
Τα κύρια χημικά συστατικά των μπαταριών είναι αλκαλικά διαβρωτικά και βαριά μέταλλα.
Το μέγεθος και ο τύπος μπαταριών μπορούν να έχουν επιπτώσεις στην αντιμετώπιση και στην έκβαση.
Οι μπαταρίες μπορούν να προκαλέσουν διάβρωση.
Μια μπαταρία λίθιου 3 βολτ είναι αρκετή να προκαλέσει ροή ηλεκτρολυτών, που απελευθερώνουν το ενδοκυττάριο κάλιο, και μπορούν να οδηγήσουν σε κυτταρικό θάνατο . Επιπλοκές που προκαλούνται από την ενσφήνωση στον οισοφάγο των μπαταριών περιλαμβάνουν το τραχειοοισοφαγικό συρίγγιο , το οισοφαγικό έγκαυμα με η χωρίς διάτρηση, αορτοοισοφαγικό συρίγγιο, στένωση οισοφάγου, και θάνατο .
Η άμεση ενδοσκόπηση πρέπει να εκτελεσθεί για τις μπαταρίες που διατηρούνται στον οισοφάγο.
Τεχνικές για την αφαίρεση ξένου σώματος από τον οισοφάγο: με καθετήρα Foley, για να ωθήσει το ξένο σώμα στο στόμαχο, και ενδοσκοπική αφαίρεση.
Το ποσοστό επιτυχίας ειναι 84% εως 96% με τον καθετήρα Foley.
Κατά προσέγγιση 90%- 95% απο τα ξένα σώματα στο στόμαχο θα αποβληθούν με την αφόδευση.
Η άκαμπτη ενδοσκόπηση είναι η πιό αξιόπιστη και επιτυχής μέθοδος .
Η ασφάλεια και το ποσοστό επιτυχίας με την άκαμπτη ενδοσκόπηση αγγίζουν το 100% με ελάχιστες επιπλοκές.
Αντικείμενα μεγαλύτερα από 2 εκ ή και περισσότερο από 3 εκατ. που καταπίνονται από τα νεογνά παρουσιάζουν δυσκολία διέλευσης απο τον πυλωρό.
Σε μεγαλύτερα παιδιά και ενήλικες με αντικείμενα μεγαλύτερα από 2 εκατ. και περισσότερο από 5 εκατ. έχουν δυσκολία διάβασης μέσω του δωδεκαδακτύλου και προκαλείται απόφραξη εξόδου.
Σπάνια, FBs ενσφηνώνουν στο υψος του σύνδεσμου Treitz.
Αν και η ειλεοκολική βαλβίδα είναι το μόνο φυσικό εστένωμα στο ΚΠΣ σπάνια η ενσφήνωση αφορά το σημείο αυτό.
Η κατάποση μαγνητών προκαλεί συνήθως ελάχιστο πρόβλημα. Εντούτοις, οι επιπλοκές περιλαμβάνουν τη διάτρηση ,συστροφή , ισχαιμία, και συρίγγια. Η αφαίρεση των μαγνητών συστήνεται όταν υπάρχουν περισσότεροι του ενός και ενώ είναι ακόμα στο στομάχι.
Το πίλημμα είναι FBs που μπορεί να προκαλέσει απόφραξη, αιμορραγία, καθυστέρηση ανάπτυξης, απώλεια βάρους, κοιλιακό πόνο, ανορεξία και ναυτία.
Παιδιά με τα εκτενή τριχοπιλήμματα που τους προκαλούν αυτόν τον τύπο παρεμπόδισης αναφέρονται ως έχοντες το σύνδρομο Rapunzel. Ασθενείς που πάσχουν από τριχοτυλομανία καταπίνουν τρίχες με αποτέλεσμα τα τριχοπιλλήματα.
Τα σημεία απο ρινικό FBs περιλάμβανουν ρινόρροια,απόφραξη ροής αέρα, ρινίτιδα, ιγμορίτιδα, λεμφαδενοπάθεια, επίσταξη, μέση ωτίτιδα,και αδενοειδίτιδα.Τα πλαστικά και άλλα αδρανή υλικά μπορούν να τα ανεχτούν για μακροχρόνια διαστήματα, αλλά ο κοκκιωματώδης ιστός μπορεί να προκαλέσει απόφραξη.
Η περιοχή της μέγιστης ζημίας αντιστοιχεί στον αρνητικό πόλο της μπαταρίας.
Επιπλοκές απο ρινικό ξένο σώμα
- Φλεγμονή
- Αιμορραγία
- Ωτόρροια
- Μαστοειδίτιδα
- Διάβρωση στον έξω ακουστικό πόρο, τυμπανική μεμβράνη και μέσο ούς.
Παιδοχειρουργός
Παιδοχειρουργικό-Παιδοουρολογικό ιατρείο
99612878
michalispagonis@yahoo.com- Συνέσειο ιατρικό κέντρο
Τηλ. 24641111
Νοσοκομείο
Τίμιος Σταυρός
Λάρνακα
