Έρευνες δείχνουν επανελειμμένα την διαφορά μιας έγκαιρης διάγνωσης που συνεπάγεται σε έγκαιρη και στοχευμένη παρέμβαση με την διάγνωση και παρέμβαση σε αργότερα στάδια της ανάπτυξης του παιδιού. Αυτό που λέμε ότι το μυαλό το παιδιών είναι σαν σφουγγάρι, ισχύει και σε αυτή την περίπτωση και είναι η πιο ισχυρή απόδειξη. Δηλαδή, όσο πιο νεαρό είναι το παιδί, τόσο πιο εύκολα απορροφά πληροφορίες και τόσο πιο εύκολα χτίζει δεξιότητες.
Πολλές φορές συναντάμε περιπτώσεις όπου θέλοντας να αποφύγουμε ταμπέλες ή απλά να δώσουμε περισσότερο χρόνο στο παιδί να αναπτυχθεί, αναβάλλεται συνεχώς η επαγγελματική βοήθεια. Με αυτό τον τρόπο στερούμε στο παιδί την «έγκαιρη παρέμβαση». Είναι σημαντικό να τονίσουμε ότι πολλοί γονείς, μεγαλώνοντας το πρώτο τους παιδί είναι και πιο ανυποψίαστοι. Μη έχοντας μέτρο σύγκρισης από μεγαλύτερα παιδιά που έχουν μεγαλώσει οι ίδιοι, πολλές φορές δεν αναγνωρίζουν εάν το παιδί τους παρουσιάζει συμπτώματα αναπτυξιακών διαταραχών.
Σε αυτές τις περιπτώσεις οι παιδιάτροι, οι παιδονευρολόγοι, οι παιδοψυχιάτροι ή οι εκπαιδευτικοί που βλέπουν τα παιδιά από άλλη οπτική γωνία μπορούν συνήθως να εντοπίσουν κάποια σημάδια, όπως την έλλεψη ή απουσία βλεμματικής επαφής, που στα παιδιά τυπικής ανάπτυξης παρουσιάζεται στους πρώτους μήνες.
Άλλα σημάδια που θα έπρεπε να μας βάζουν σε υποψία ανάλογα με την ηλικία του παιδιού είναι
- Δεν υπάρχει ανταπόκριση στο κάλεσμα του ονόματος του παιδιού
- Έλλειψη ενσωμάτωσης βλεμματικής επαφής
- Δεν χρησιμοποιεί τον δείκτη για να αιτηθεί κάτι
- Απουσία εκφώνησης φωνήματος/λέξης για ζήτηση αντικειμένου/δράσης
- Δυσκολία στην εκτέλεση απλών εντολών
- Περιορισμένη ή μηδαμινή μιμητική ικανότητα
- Έλλειψη αναμονής
- Δυσκολία στην εκτέλεση αλληλουχιών/σειρά βημάτων
- Μη ανταπόκριση σε από κοινού προσοχή
Η συμπεριφορική παρέμβαση που είναι γνωστή ως ΑΒΑ (Applied Behavior Analysis) είναι πλέον κοινώς αποδεκτό ότι αποτελεί μια τεκμηριωμένη και ιδιαίτερα αποτελεσματική προσέγγιση για την αντιμετώπιση του αυτισμού (Howard, Sparkman, Cohen, Green, & Stanislaw, 2005), όπως επίσης και σε διάφορα άλλα συμπεριφοριστικά πλαίσια. Τα προγράμματα ΑΒΑ έχουν την πρόθεση να αυξήσουν τις δεξιότητες στη γλώσσα, στο παιχνίδι, στην κοινωνικοποίηση, στην αυτοεξυπηρέτηση και στη μίμηση, να βελτιώσουν την αντίληψη, ενώ παράλληλα στοχεύουν στη μείωση των συμπεριφορών που παρεμβαίνουν στην μάθηση.
Στέφανη Σεργίου
Πιστοποιημένη Αναλύτρια Συμπεριφοράς, BCBA
Tηλ. 99042776
stephanie1serghiou@gmail.com