Πλατυποδία είναι ένας γενικός όρος ο οποίος χρησιμοποιείται για την περιγραφή μιας παθήσεως του ποδιού όπου η ποδική κάμαρα είναι τόσο ελαττωμένη, ώστε όταν στεκόμαστε να είναι κοντά η να εφάπτεται στο έδαφος (πρηνισμός). Τις περισσότερες φορές είναι κληρονομικής αιτιολογίας, αλλά μπορεί και να οφείλεται σε αδυναμία η σύσπαση κάποιων μυών, η λόγω λανθασμένης στάσης ύπνου, η σε αντιστάθμιση κάποιου μυοσκελετικού προβλήματος.
Αναφερόμενοι στην πολυσυζητημένη πάθηση της πλατυποδίας θα μπορούσε κάποιος να ισχυριστεί ότι όλα τα μικρά παιδία έχουν χαμηλή κάμαρα όποτε δεν είναι κριτήριο για μη φυσιολογικό πόδι όποτε δεν χρειάζεται και θεραπεία. Όμως για μας χαμηλή ποδική κάμαρα δεν είναι το κριτήριο αλλά η έντονη προς τα έσω της αστραγαλοσκαφοειδούς αρθρώσεως καθώς και οι υπερβολικές πελματιαίες πιέσεις κατά την διάρκεια του πελματογραφήματος για το αν ένα πόδι παθολογικό η πρόκειται να γίνει. Είναι ενδεικτικό σε μια ερευνά που έγινε στην Αμερική βρέθηκε περίπου ότι 23% σε 3619 ενήλικες είχαν πλατυποδία. Γεγονός που υποστηρίζει την προηγούμενη μας άποψη. Πολλοί από αυτούς στο 23% δεν είχαν συμπτώματα. Όταν οι ερευνητές έκαναν στατιστικούς υπολογισμούς, λαμβάνοντας υπόψη και άλλους παράγοντες κινδύνου για αρθρίτιδα, όπως το βάρος σώματος και η ηλικία, βρήκαν ότι το να έχει κάποιος πλατυποδία, σχετιζόταν με 31% περισσότερες πιθανότητες για να έχει χρόνιους πόνους στα γόνατα. Στα πόδια με τη μεγαλύτερη πλατυποδία (1.047 πόδια), στο 30% υπήρχε ταυτόχρονα γόνατο με πόνο. Αντίθετα, απ’ όλα τα άλλα πόδια, μόνο στο 21% υπήρχε ταυτόχρονα πόνος στο αντίστοιχο γόνατα. Έτσι είναι σημαντικό να γίνεται έγκαιρα η διάγνωση και η θεραπεία της αλλά όχι με υπερβολές από τον θεράποντα ορθοπεδικό ιατρό η τον ειδικό ποδίατρο. Υπάρχει μια διχογνωμία στον επιστημονικό κόσμο κατά πόσο η θεραπεία είναι απαραίτητη και ποτέ να αρχίσει?
Διάγνωση
Τα δυο τρίτα των παιδιών με πλατυποδία πιθανόν να μην αναπτύξουν συμπτώματα η παραμόρφωση. Η ερώτηση που έρχεται είναι « Είναι το παιδί σας»? Έτσι ερχόμαστε πρώτα στο κεφαλαίο διάγνωση και μετά στην θεραπεία. Διάγνωση συνήθως χάνεται στα αρχικά σταδία μιας και μόνο όταν οι γονείς το βλέπουν στις παραλίες όπου είναι και πιο ορατή συνήθως από τις γιαγιάδες. . Πολλές φορές υπάρχει ο μύθος η αλήθεια που λέει- φέρτε το μετά τα 4 χρόνια- μια θεωρία που ποτέ δεν έχει υποστηριχθεί επιστημονικά τελείως (Rose, 1986, Giannestras, 1973, Nicolopoulos, 2000) και οι απόψεις διύστανται και διαιωνίζεται στα βιβλία λόγω ότι τότε αρχίζει να σταθεροποιείται οστικά το πόδι. Γι’αυτο και είναι ο λόγος όπου ακούγεται ότι η εύκαμπτη πλατυποδία δεν διορθώνετα. Λογικό είναι αφού έρευνες έδειξαν ότι έως τα 4 το πόδι έχει κάνει τις μεγαλύτερες αλλαγές και η εμβιομηχανική του είναι όπως και ενός ενήλικα (Wyat, 1990).
Έτσι στο πρώτο ερώτημα αν χρειάζεται διάγνωση η της πλατυποδία η απάντηση είναι απλή τότε γιατί υπάρχει μεγάλο ποσοστό πλατυποδίας στην Αφρική και Ινδία που τα παιδία περπατάνε ξυπόλητα (Roe & Joseph, 1992)? Τώρα είναι αναγκαία η θεραπεία? Ναι για μας είναι γιατί κλινικά έχουμε πέρα από τα συμπτώματα στους αθλητές, στα γόνατα, στη μέση, στον αυχένα, έχουμε και την επίδραση της στην σκολίωση και στην κύφωση. Δεν σημαίνει όμως ότι παμε σε παραλογισμούς και με το παραμικρό επεμβαίνουμε. Το κάθε παιδί είναι ξεχωριστο. Σκοπός μας είναι αν μπορούμε πέρα από διόρθωση να έχουμε ένα καλύτερο αισθητικά πόδι χωρίς παραμορφώσεις, μια καλύτερη στάση του σώματος και στα παιδιά που παρουσιάζουν συμπτώματα να τα βοηθάμε να μην πονάνε.
Έτσι πάμε στην πολυσυζητημένη ερώτηση ποτέ πρέπει να αρχίσει η θεραπεία?
Είναι καλό να γίνεται ένας έλεγχος με πελματογράφημα 2 μήνες αφού περπατήσει το παιδί (για να έχει σταθεροποιηθεί το περπάτημα) γιατί πέρα από την κλινική εικόνα είναι η μοναδική εξέταση χωρίς ακτινογραφία που μπορεί να μας προβλέψει την πλατυποδία. Ετσι και σε συνεργασία με τον Ορθοπεδικό Ιατρο προβαίνουμε σε αντίστοιχη θεραπεία. Δεν σημαίνει όμως και ότι διορθώνουμε όλες τις παραμορφώσεις γιατι αυτό εχει σχέση με το πότε άρχισε η θεραπεία, ποιός την έκανε την θεραπεία, τι είδους ορθοτικά χρησιμοποιήθηκαν και πότε γινόταν επανεξέταση. Μετά από 15 χρονια εμπειρίας, κλινικά αποτελέσματα δείξανε ότι τα καλύτερα αποτελέσματα εμφανίζονται οσο πιο γρήγορα γίνει αντιληπτή η πλατυποδία, γύρω στα δυο χρόνια, αποτέλεσματα που επιβαιβεώνονται από τον Rose, 1985, σε κρατικό νοσοκομείο του Λονδίνου με 25 έτη εμπειρία. Δημοσίευση στο British Society of Bone and Joint Surgery. Ετσι δεν είναι μονο προσωπικές απόψεις.
Η θεραπεία της πλατυποδίας είναι η έγκαιρη διάγνωση και η γρήγορη χρονικά εφαρμογή ποδιατρικών πάτων η ορθοτικών συνταγών. Στην πλατυποδία έχουμε παιδιά που βελτιώνονται σημαντικά με τις ορθοτικές συνταγές (πάτους), εξαρτάται από την ηλικία και το βάρος του παιδιού. Οι ορθοτικες συνταγες συνηθως σχεδιαζονται και κατασκευαζονται από ποδολογους η «μονο» με συνταγη Ορθοπεδικου Ιατρου σε Ορθοπεδικους τεχνικους η Ορθοτικους.. Πολλές φορές ένα 20% απλώς την συγκρατούμε και δεν αφήνουμε να ξεφύγει. Αλλά πολλές φορές η χρήση τους είναι για την βελτίωση της στάσης και τις επιπτώσεις στην σπονδυλική στήλη. Μαλακά υλικά από πελματογράφημα με την χρήση μηχανημάτων κοπής (milling machine) όπου τα στοιχειά του πελματογραφηματος κατασκευάζουν ορθοτικά είναι επιστημονικά ανακριβές, γιατι δεν μπορεί να πιάσει το ύψος της κάμαρας. Επισης πολλά κέντρα παίρνουν το αποτύπωμα του ποδιού σε αφρώδες υλικό και δινουνε το πάτο από το μηχάνημα κοπής. Ποιος ο λόγος, που είναι επιβάρυνση για τον ασθενή. Επειδη τα ορθοτικά αυτά είναι πολύ μαλακά υλικα δεν διορθώνουν την πλατυποδία και πολλές φορές την χειροτερεύουν..
Επίσης πολλά παιδιά με εγκεφαλική παράλυση με πλατυποδίες αντισταθμιστικές έχουν μεγάλη βελτίωση στο περπάτημα και στην ισορροπία. Σε μικρές ηλικίες είναι σημαντικό να ενημερώνουμε τους γονείς για το ποσοστό βελτίωσης της ανάλογα με το περιστατικό. Σε ηλικίες άνω των 9-10 χρόνων και ιδιαίτερα 12-16 έχουμε ήδη βελτίωση της ποδικής καμάρας και των συμπτωμάτων. Αλλά ποια από τα περιστατικά διορθώνονται μονά τους?? Είναι το παΐδι σας??
Δρ.
Χρήστος Σ. Νικολόπουλος
BSc in Podiatric Medicine,
MSc in Podiatry,
PhD in Feet Problems,
Ποδολογος.















