Γονείς και Εφηβεία

Μία από τις πρωταρχικές λειτουργίες στη ζωή ενός εφήβου είναι να αποδοκιμάζει συνεχώς τους γονείς του στο να ανακαλύψουν τα όρια της υπομονής τους. Είναι γεγονός ότι οι συγκρούσεις μέσα στο σπίτι αυξάνονται κατά τη διάρκεια των εφηβικών χρόνων, κυρίως κατά τα πρώτα χρόνια της εφηβείας.

Ενώ κάθε κατάσταση είναι διαφορετική και κάθε οικογένεια έχει τη δική της μοναδική δυναμική, υπάρχουν μερικές κοινές διεργασίες της εφηβείας που συμβάλλουν στην αύξηση των συγκρούσεων μεταξύ του γονιού και του έφηβου παιδιου του:

• Οι έφηβοι επιθυμούν περισσότερη ανεξαρτησία και θέλουν να επεκτείνουν τα όρια τους. Οι γονείς και οι έφηβοι συχνά διαφωνούν σχετικά με τη φύση και το χρονοδιάγραμμα αυτών των ορίων

• Οι έφηβοι γίνονται πιο συναισθηματικά αυτόνομα. Αυτό σημαίνει ότι επιδιώκουν να απεμπλακούν από τη συναισθηματική εξάρτηση από τους γονείς τους. Σε αυτή τη διαδικασία οι γονείς μπορούν να γίνουν το ακριβώς αντίθετο του ειδώλου που ήταν παλαιότερα για τα παιδιά τους

• η ικανότητα σκέψης ενός εφήβου αναπτύσσεται και γίνεται περισσότερο λογική και κριτική με αποτέλεσμα ο έφηβος να έρχεται σε σύγκρουση με τον ενήλικα

Όταν ο έφηβος γίος η η έφηβη κόρη μας κάνει η πεί κάτι και θυμώσουμε η πρώτη μας αντίδραση έιναι να φωνάξουμε,  θεωρούμε ότι με τον τρόπο αυτό θα μας ακούσει. Αντιθέτως, οι φωνές δεν είναι είναι αποτελεσματικές και 3 πράγματα πιθανόν να συμβούν όταν φωνάξουμε: ο έφηβος σταματά να δίνει προσοχή, απορρίπτει αυτό που ακούει, ή αρχίζει να φωνάζει πίσω.

Σε καμμία περίπτωση οι φωνές δεν λειτουργούν ως μέσο διαχείρισης συγκρούσεων αλλά ούτε και στην πειθαρχία των εφήβων.

Όταν ο έφηβος μας βλέπει να φωνάζουμε μας βλέπει επίσης να χάνουμε τον έλεγχο, και μαθαίνει ότι πιέζοντας τα σωστά κουμπιά, μπορεί να το κάνει να συμβεί όποτε ο ίδιος θελήσει. Μόλις αρχίζουμε να χρησιμοποιούμε τις φωνές  τότε μπορεί να πατήσει τα κουμπιά μας και με αυτό το τρόπο αποκτά έλεγχο πάνω μας.

Επίσης κάτι άλλο που συμβαίνει όταν αρχίζουμε να φωνάζουμε είναι ότι ο έφηβος κλείνετε αυτόματα στο καβούκι του.  Από τη στιγμή που ξεκινούν οι φωνές, ο έφηβος ενστικτωδώς μαθαίνει γρήγορα να σταματά να ακούει.

Σαν γονείς έχουμε τη επιλογή με ποιο τρόπο να αντιδράσουμε. Ο θυμός είναι ένα συναίσθημα το οποίο μας προειδοποιεί ότι πλησιάζει. Έχοντας επίγνωση του τι μπορεί να συμβεί μας δίνει επιλογές για το πώς θα ανταποκριθούμε όταν βλέπουμε ότι ο έφηβος προσπαθεί να πιέσει τα κουμπία μας. Πρίν φωνάξουμε για κάτι που έκανε :

• Προσπαθούμε να πάρουμε μερικές βαθιές αναπνοές ώστε να ηρεμήσουμε και να έχουμε λίγο χρόνο να αξιολογήσουμε τι συμβαίνει πριν μιλήσουμε

• Επιλέγουμε να κάνουμε ερωτήσεις ώστε να διευκρινίσουμε ποια είναι τα πραγματικά ζητήματα έτσι ώστε να μην ανταποκριθούμε σε λάθος υποθέσεις

• Έχουμε δικαίωμα να πούμε στον έφηβο ότι δεν επιθυμούμε να συζητηθεί το συγκεκριμένο θέμα την συγκεκριμένη στιγμή και ορίζουμε κάποια άλλη ώρα για να το συζητήσουμε όταν θα είμαστε ήρεμοι.

Σίγουρα όλο αυτό δεν είναι εύκολο αλλά η προσπάθεια μας να ανταποκριθούμε σε μια σύγκρουση με τον έφηβο μαθαίνει στον ίδιο υγιείς τρόπους ώστε να διαχειρίζετε δύσκολες καταστάσεις στις σχέσεις του με άλλους ανθρώπους και έχει ως αποτέλεσμα να νίωθουμε ότι εμείς οι γονείς έχουμε το πάνω χερί στη σχέση με το παιδί σας.

Στεφανία Σταυρίδου

Κλινική Ψυχολόγος

Master of Arts in Clinical Psychology

Τηλ.  99423627

E-mail  [email protected]