Αλτσχάιμερ- Πρώτα συμπτώματα

Η νόσος Αλτσχάιμερ είναι η πιο συχνή μορφή άνοιας. Η λέξη άνοια προέρχεται απο το α( στερητικό) + νούς= απώλεια του νου. Εννοούμε δηλαδή την προοδευτική μείωση των νοητικών λειτουργιών του ατόμου. Οι ακριβείς αιτίες της νόσου δεν είναι γνωστές, ενώ παρατηρείται ότι οι γενετικοί παράγοντες έχουν καθοριστικό ρόλο και επηρεάζουν άμεσα την πιθανότητα εμφάνισης της νόσου. Οι παράγοντες αυτοί περιλαμβάνουν 3 γονίδια που μεταφέρονται απο τους γονείς στα παιδιά, με πιθανότητα 50%.

Τα συμπτώματα της νόσου εμφανίζονται σε πολύ νεαρή ηλικία όπως 50,40 ακόμα και 30 ετών. Πέραν όμως των γενετικών παραγόντων υπάρχουν και άλλοι περιβαλλοντικοί όπως είναι η ηλικία , το φύλο, η καρδιαγγειακοί παράγοντες (όπως διαβήτης, υπέρταση, παχυσαρκία), το κάπνισμα, οι διατροφικές συνήθειες, οι τραυματικές κακώσεις στο κεφάλι, η κατάθλιψη , όπως και παράγοντες που επηρεάζουν το νοητικό απόθεμα (IQ, εκπαίδευση, επάγγελμα, φυσική άσκηση κλπ).

Συμπτώματα

Τα συμπτώματα που εκδηλώνει ο κάθε άνθρωπος ποικίλλουν σε πλήθος και ένταση, είναι σημαντικό να μπορέσουμε να προσδιορίσουμε τα πρώτα σημάδια κάνοντας τις ακόλουθες ερωτήσεις στον εαυτό μας ή σε κάποιο δικό μας άτομο που παρουσιάζει συμπτώματα της νόσου Αλτσχάιμερ. Δίνουμε όσο πιο ειλικρινείς απαντήσεις μπορούμε.

  1. Απώλεια μνήμης: Ένα από τα πρώτα συμπτώματα είναι αυτό. Ξεχνάτε εύκολα τις πληροφορίες που μόλις μάθατε; Χάνετε σημαντικές ημερομηνίες, ονόματα και τα γεγονότα; Ξεχνάτε ακόμα και σημαντικά πράγματα που έχουν συμβεί; Ρωτάτε διαρκώς ξανά και ξανά τις ίδιες πληροφορίες; Βασίζεστε σε μεγάλο βαθμό σε βοηθητικά όπως χαρτάκια με σημειώσεις ή υπενθυμίσεις στο κιντητό σας;
  2. Πρόβλημα στην επίλυση προβλημάτων: Έχετε πρόβλημα να κάνετε σχέδια και να τα τηρήσετε; Σας είναι δύσκολο να ακολουθήσετε οδηγίες; Είναι δύσκολο να επικεντρωθείτε σε λεπτομερείς εργασίες, ιδίως όταν αυτές περιλαμβάνουν αριθμούς;
  3. Οι καθημερινές εργασίες είναι μια “πρόκληση”:  Δυσκολεύεστε να οδηγήσετε προς ένα μέρος στο οποίο επισκέπτεστε συχνά; Δυσκολεύεστε να ακολουθήσετε οδηγίες στον χώρο εργασίας σας; Μήπως ξεχνάτε τους κανόνες του αγαπημένου σας παιχνιδιού;
  4. Σύγχυση χρόνου και τοποθεσίας: Αισθάνεστε αποπροσανατολισμένος; Μήπως χάνεστε εύκολα στον δρόμο; Έχετε ξεχάσει ποτέ που βρίσκεστε; Θυμάστε πάντα το πώς φτάσατε εκεί;
  5. Αλλαγές στην όραση: Δυσκολεύεστε να διαβάσετε τις λέξεις σε μια σελίδα; Έχετε πρόβλημα κρίνετε πόσο μακριά είναι κάτι; Μπορείτε να διαχωρίσετε τα χρώματα;
  6. Οι λέξεις και οι συνομιλίες σας δημιουργούν εκνευρισμό: Το λεξιλόγιο γίνεται κάτι με το οποίο δυσκολεύεστε; Μπορείτε να βρείτε τη σωστή λέξη που ψάχνετε; Μήπως λέτε τα πράγματα με το λάθος όνομα; Αποφεύγετε να συμμετέχετε σε μια μία συζήτηση; Είστε σε θέση να την παρακολουθήσετε ως τρίτο πρόσωπο; Σταματάτε ξαφνικά στην μέση μιας συζήτησης, γιατί δεν ξέρετε τι να πείτε; Επαναλαμβάνετε συχνά κάτι που μόλις είπατε ήδη;
  7. Χάνετε πράγματα: Συχνά ξεχνάμε που βάζουμε τα πράγματα μας, όμως στην περίπτωση που είναι σύμπτωμα της νόσου είναι διαφορετικά. Έχετε βάλει ποτέ κάποιο αντικείμενο σε ασυνήθιστο μέρος, όπως τα κλειδιά σας μέσα στο ψυγείο; Έχετε κατηγορήσει άλλο άτομο ότι σας παίρνει ή σας μετακινεί διαρκώς πάρει τα πράγματα;
  8. Άστοχες αποφάσεις: Έχετε κάνει κακές αποφάσεις τα τελευταία χρόνια; Έχετε κάνει λάθη με τα χρήματα, όπως το να δώσετε αρκετά λεφτά, όταν, κανονικά, δεν θα χρειαζόταν; Μήπως κάνετε ντους πολύ συχνά; Προσέχετε τον εαυτό σας λιγότερο από όσο στο παρελθόν; Έχει τύχει να φορέσετε λάθος ρούχα για τις καιρικές συνθήκες που επικρατούν έξω;
  9. Κοινωνική απόσυρση: Αποσύρεστε ολοένα και περισσότερο από τους άλλους στον χώρο εργασίας; Ασχολείστε ολοένα και λιγότερο με το αγαπημένο σας χόμπι; Μήπως σας λείπει το κίνητρο να κάνετε πράγματα; Πιάνετε τον εαυτό σας να βλέπει τηλεόραση ή να κοιμάται περισσότερο από το συνηθισμένο;
  10. Αλλαγές στην διάθεση: Εκνευρίζεστε πιο εύκολα; Αισθάνεστε κατάθλιψη, φόβο, ή άγχος; Είστε περισσότερο καχύποπτος με τους άλλους ανθρώπους;

 

Αν οι πιο πολλές απαντήσεις που δώσατε είναι θετικές, καλό θα ήταν να επισκεφθείτε ένα ειδικό υγείας για περαιτέρω εξέταση. Η διάγνωση της νόσου αποτελεί πρόκληση στον ιατρικό κόσμο επειδή πολλά από τα πρώιμα συμπτώματα διαγιγνώσκονται ως κατάθλιψη. Πολύ σημαντικό είναι ο σχεδιασμός μιας ολιστικής προσέγγισης του προβλήματος ώστε να ενισχυθεί η λειτουργικότητα του ατόμου όπως επίσης και η ομαλή συμβίωση του με τα μέλη της οικογένειας του.

Ευάγγελος Ορφανίδης Κλινικός ψυχολόγος

Τηλ: 70001004
[email protected]