Παιδί και άγχος! Τι να κάνω;

Διάφορες καταστάσεις και πιέσεις στο σχολείο και στη κοινωνική ζωή των παιδιών μας πιθανόν να τους δημιουργήσουν άγχος. Ως γονείς, είναι αδύνατο να είμαστε πάντοτε σε θέση να τα προστατεύσουμε απο το άγχος. Μπορούμε όμως να τα βοηθήσουμε να αναπτύξουν υγιείς τρόπους αντιμετωπίσης του άγχους και δεξιότητες επίλυσης των καθημερινών προβλημάτων τους.

Μην αναμένετε πάντοτε απο το παιδί σας να αρχίσει συζήτηση για το τι το ενοχλεί. Δοκιμάστε να το προσεγγίσετε διακριτικά μεταφέροντας του ότι θέλετε να το βοηθήσετε.

Παρακάτω μπορείτε να βρείτε πρακτικές συμβουλές για το πως εσείς μπορείτε να βοηθήσετε:

Παρατηρήστε Πείτε στο παιδί σας όταν δείτε ότι κάτι το ενοχλεί . Εάν μπορείτε, ονομάστε το συναίσθημα το οποίο νομίζετε βιώνει το παιδί σας. «Φαίνεται ότι έχεις αγχωθεί για το διαγώνισμα αύριο». Κάντε απλά ένα σχόλιο ώστε να του δείξετε ότι σας ενδιαφέρει να ακούσετε περισσότερα σχετικά με την ανησυχία του. Δείξετε του ότι νοιάζεστε και ότι θέλετε να το καταλάβετε.

Ακούστε το παιδί σας. Ζητήστε από το παιδί σας να σας πει τι το ανησυχεί. Ακούστε προσεκτικά και ήρεμα – με ενδιαφέρον, νοίαξιμο και υπομονή. Αποφύγετε οποιαδήποτε παρόρμηση για κριτική, επίπληξη, κήρυγμα, ή για να πείτε πως νομίζετε το παιδί σας θα έπρεπε να το διαχειριστεί. Στόχος είναι να αφήσετε να ακουστούν οι ανησυχίες και τα συναισθήματα του παιδιού σας. Προσπαθήστε να έχετε μια συνολική εικόνα της κατάστασης κάνοντας ερωτήσεις όπως «Και μετά τι έγινε;” Αφήστε το παιδί σας να πάρει το χρόνο του να σκεφτεί και να απαντήσει.

Μπορείτε να κάνετε ένα σύντομο σχόλιο για το πώς νομίζετε νίωθει το παιδί σας . Για παράδειγμα, μπορείτε να πείτε “Αυτό πρέπει να ήταν πολύ δύσκολο», «Δεν είναι παράξενο που ένιωσες άγχος.» Με αυτόν τον τρόπο δείχνετε ότι καταλαβαίνετε πως αισθάνθηκε, για ποιο λόγο, και ότι σας ενδιαφέρει.Το παιδί θα νίωσει ότι το στηρίζετε, γεγονός ιδιαίτερα σημαντικό σε περιόδους στρές.
Βάλτε ένα όνομα στο συναίσθημα που νιώθει το παιδί. Συνήθως τα μικρότερα παιδιά δεν έχουν ακόμη λόγια για τα συναισθήματά τους. Εάν το παιδί σας φαίνεται αγχωμένο, θυμωμένο ή απογοητευμένο, χρησιμοποιήστε αυτές τις λέξεις για να το βοηθήσετε να μάθει να αναγνωρίζει τα συναισθήματα του. Βάζοντας τα συναισθήματα σε λέξεις βοηθούμε τα παιδιά να επικοινωνήσουν και να αναπτύξουν συναισθηματική αυτοεπίγνωση – την ικανότητα να αναγνωρίζουν τις δικές τους συναισθηματικές καταστάσεις. Τα παιδιά που μπορούν να το πράξουν αυτό μπορούν πιο εύκολα στο μέλλον να ελέγξουν τα συναισθήματα τους, να επικοινωνήσουν με λόγια και όχι με επιθετικές η αυτοκατατροφικές συμπεριφορές.
Βοηθήστε το παιδί σας να σκεφτεί λύσεις για το πρόβλημα που αντιμετωπίζει. Αν υπάρχει ένα συγκεκριμένο πρόβλημα που προκαλεί το άγχος συζητήστε για το τι πρέπει να κάνετε. Ενθαρρύνετε το παιδί σας να σκεφτεί κάποιες ιδέες /επιλογές. Μπορείτε να το βοηθήσετε να ξεκινήσει παρόλαυτα η ενεργός συμμετοχή του παιδιού είναι απαραίτητη για ενίσχυση της αυτοπεποίθησης του. Στηρίξετε τις καλές ιδέες, προσθέστε αν χρειάζεται και ρωτήστε το «Πώς νομίζεις θα λειτουργήσει αυτό;”

Ακούστε το παιδί και προχωράτε σε κάτι πιο χαλαρωτικό. Μερικές φορές μιλούμε για να ακούσουμε εμείς οι ίδιοι ώστε να μπορέσουμε να κατανοήσουμε τα συναίσθηματα μας ευκολότερα. Αυτό πολλές φορές είναι αρκετό ώστε να βοηθήσει το παιδί. Στη συνέχεια, προσπαθήστε να αλλάξετε θέμα και κάνετε κάτι ευχάριστο μαζί. Βοηθήστε το παιδί σας να σκεφτεί κάτι να κάνετε για να αισθανθεί καλύτερα. Μην δώσετε περισσότερη προσοχή στο πρόβλημα απο ότι αξίζει.

Περιορίστε το άγχος, όπου είναι δυνατόν. Αν γνωρίζετε εκ των προτέρων οτι συγκεκριμένες καταστάσεις του προκαλούν άγχος, δείτε αν υπάρχουν άλλες επιλογές. Για παράδειγμα, αν τα πολλά φροντιστήρια και εξωσχολικές δραστηριότητες τα απογέυματα του προκαλούν άγχος αφού δεν του μένει χρόνος για την διεκπεραίωση των σχολικών του εργασιών μπορεί να είναι αναγκαία η μείωση των δραστηριοτήτων ώστε να αφήσει περισσότερο χρόνο και ενέργεια στο παιδί.

Το σημαντικό είναι να είμαστε πάντοτε εκεί για τα παιδιά μας . Πολλές φορές τα παιδιά δεν επιθυμούν να εκφράσουν αυτό που αισθάνονται και αυτό που τους ενοχλεί και είναι εντάξει. Αφήστε τα παιδιά σας να γνωρίζουν ότι θα είστε εκεί όταν θέλουν να σας μιλήσουν. Ακόμα και όταν τα παιδιά δεν θέλουν να μιλήσουν, συνήθως δεν θέλουν να είναι μόνα τους. Μπορείτε να βοηθήσετε το παιδί σας να αισθανθεί καλύτερα απλά με το να είστε εκεί η να κάνετε κάτι μαζί του π.χ. να πάτε μια βόλτα, να δείτε ταινιά η να φτίαξετε ένα κείκ μαζί .
Κάντε υπομονή. Σαν γονείς δεν είναι βέβαια εύκολο να βλέπετε το παιδί σας να πονάει και να είναι δυστυχισμένο. Αλλά προσπαθήστε να αντισταθείται στον πειρασμό να ελέγξετε κάθε πρόβλημα που το παιδί σας αντιμετωπίζει. Αντ ‘αυτού, επικεντρωθείτε στο να το βοηθήσετε να αναπτύξει δεξιότητες επίλυσης προβλημάτων, να θέσει τα συναισθήματα του σε λέξεις, να ηρέμησει όταν χρειάζεται, και να μπορεί να αντιμετωπίσει εμπόδια που προκύπτουν στη ζωή του.

Στεφανία Σταυρίδου